जिथे धरतीची पूजा होते, तिथे रोपेही प्रार्थना बनतात — मंगळग्रह मंदिरात फुलली संत श्री सखाराम महाराज रोपवाटिका

माती नाही, ती माऊली आहे

सनातन तत्त्वज्ञानात भूमी केवळ माती नाही. ती भूमी माता आहे — जीवंत, जागृत, सर्वांना सांभाळणारी देवी. तिच्या उदरात पडणारे प्रत्येक बीज एक प्रार्थना असते. तिच्या कुशीतून उठणारे प्रत्येक झाड एक मंदिर असते.

आणि म्हणूनच, जेव्हा एखाद्या देवस्थानाच्या प्रांगणात रोपवाटिका जन्म घेते — तेव्हा ती केवळ बाग राहत नाही. ती एक जिवंत अर्पण बनते. श्वास घेणारी, दिवसेंदिवस वाढणारी प्रार्थना बनते.

शुक्रवार, दि. २६ जूनच्या सायंकाळी — श्री मंगळग्रह मंदिर, अमळनेर परिसरात असेच काहीतरी पवित्र घडले. नवविकसित संत श्री सखाराम महाराज रोपवाटिकेस संत श्री सखाराम महाराज वाडी संस्थानाचे गादीपती प. पू. प्रसाद महाराज यांनी सदिच्छा भेट दिली. त्यांनी फलक अनावरण केले, या हरित तीर्थाला आपल्या आशीर्वादाने सिंचित केले आणि मंगळग्रह सेवा संस्थेच्या या संकल्पाला भरभरून शुभेच्छा दिल्या.

वीस वर्षांची तपश्चर्या — प्रत्येक मुळात दडलेली श्रद्धा

ही रोपवाटिका एका रात्रीत उभी राहिली नाही.

मंगळग्रह सेवा संस्थेचे अध्यक्ष डॉ. डिगंबर महाले यांच्या दूरदर्शी मार्गदर्शनाखाली आणि ग्रीनरी कन्सल्टंट श्री सुबोध पाटील यांच्या समर्पित परिश्रमाने गेल्या वीस वर्षांपासून ही रोपवाटिका प्रेम आणि निष्ठेने जोपासली जात आहे.

येथील प्रत्येक रोपामध्ये त्या हातांची स्मृती आहे ज्यांनी कोणत्याही अपेक्षेशिवाय — केवळ श्रद्धेने — या मातेची सेवा केली.

नुकत्याच झालेल्या व्यापक नूतनीकरणात रोपवाटिकेला एक नवे, अर्थगर्भ रूप मिळाले आहे. विशेष विभाग तयार करण्यात आले आहेत:

गांडूळ खत प्रकल्प — पृथ्वीने जे दिले, ते परत करणे

गुलाब बाग — सौंदर्याला ईश्वराचे अर्पण करणे

वृक्षारोपण क्षेत्र — आज लावत आहोत ज्याच्या सावलीत उद्याच्या पिढ्या प्रार्थना करतील

जैविक खत प्रणाली — निसर्गाशी सुसंगत, निसर्गाच्या भाषेत

प्लास्टिक क्रशिंग युनिट — ज्या मातेची आपण पूजा करतो, तिला शुद्ध ठेवणे

निसर्ग बैठक स्थळ — एक शांत, हिरवा कोपरा जिथे थकलेले मन विसावते आणि परमेश्वराच्या जवळ येते

जेव्हा एक संत रोपांमधून चालले

रोपवाटिका पाहण्यापूर्वी, प. पू. प्रसाद महाराज यांनी श्री मंगळग्रह मंदिरात जाऊन श्री मंगळ देव यांचे दर्शन घेतले — जणू भूमीच्याच स्वामीकडून अनुमती घेऊनच त्यांच्या पवित्र भूमीवर पाऊल टाकले.

संस्थेचे सचिव सुरेश बाविस्कर, सहसचिव दिलीप बहिरम आणि खजिनदार गिरीश कुलकर्णी यांनी पाद्यपूजन करून त्यांचे भव्य स्वागत केले. पुरोहित शुभम वैष्णव, हेमंत गोसावी आणि पवन शर्मा यांनी पूर्ण श्रद्धेने पूजाविधी संपन्न केली.

महाराजांनी रोपवाटिकेच्या प्रत्येक विभागाची बारकाईने पाहणी केली. औषधी वनस्पतींपासून फुलझाडांपर्यंत, पर्यावरण संवर्धनाच्या प्रत्येक प्रयत्नाची त्यांनी मनोभावे दखल घेतली. समाधान आणि आनंद व्यक्त करताना ते म्हणाले की असे उपक्रम केवळ मातीतच नव्हे — समाजाच्या चेतनेतही बीज पेरतात. आणि हीच बीजे एक दिवस वटवृक्ष बनतात.

एक मंदिर जे शिकवते — केवळ घेणे नाही, देणेही

श्री मंगळग्रह मंदिर, अमळनेरची ओळख केवळ ही नाही की हे भारतातील दुर्मीळ मंगळ देव मंदिरांपैकी एक आहे. किंवा इथे जगातील पहिले भूमी माता मंदिर विराजमान आहे.

त्याची खरी ओळख ही आहे — हे मंदिर केवळ आशीर्वाद घेण्यास शिकवत नाही. ते परत देण्यासही शिकवते.

रोपे लावणे. पर्यावरणाचे रक्षण करणे. निःस्वार्थ सेवा करणे.

संत श्री सखाराम महाराज रोपवाटिका त्याच शिकवणुकीचा जिवंत, श्वासोच्छ्वास करणारा विस्तार आहे.

येथे निसर्ग आणि परमेश्वर वेगळे नाहीत. ते एकच आहेत.

दर्शनासाठी या. बागेत थांबा. एक अनपेक्षित परिवर्तनाचे बीज घेऊन जा.

आस्थेचे एकच ठिकाण — मंगळग्रह मंदिर अमळनेरला जाणे.